Laser Cladding คืออะไร?
Laser Cladding คือกระบวนการเชื่อมพอกผิวที่ใช้พลังงานเลเซอร์หลอมวัสดุเติมร่วมกับผิวของชิ้นงานเดิม เมื่อโลหะแข็งตัวจะเกิดชั้นพอกที่ยึดประสานกับวัสดุฐานทางโลหะวิทยา หรือกล่าวให้เข้าใจง่ายคือ ชั้นโลหะที่เติมเข้าไปหลอมเชื่อมติดกับเนื้อโลหะเดิม
กระบวนการนี้ใช้เติมเนื้อโลหะที่สูญเสียไปจากการสึกหรอ หรือสร้างชั้นผิวที่มีคุณสมบัติเหมาะกับการใช้งาน เช่น ความต้านทานการสึกหรอหรือการกัดกร่อน หลังพอกสามารถกลึงหรือเจียรไนให้ได้ขนาดและคุณภาพผิวตามแบบ
- ป้อนวัสดุเติมเข้าสู่จุดพอกผงโลหะไหลจากหัวพอกเข้าสู่บริเวณที่ได้รับพลังงานเลเซอร์
- หลอมยึดติดกับผิวชิ้นงานจุดสว่างบนผิวคือบริเวณบ่อหลอม ซึ่งวัสดุเติมหลอมรวมกับผิวโลหะเดิม
- เกิดแนวโลหะพอกเมื่อเย็นตัวเมื่อบริเวณพอกเย็นตัว วัสดุเติมจะกลายเป็นชั้นโลหะบนผิวเพลา จากนั้นจึงกลึงหรือเจียรไนให้ได้ขนาดตามแบบ
งานซ่อมลักษณะใดที่ส่งประเมินได้?
- เพลาและบ่ารองรับตลับลูกปืน ที่ผิวสึกหรือมีขนาดเล็กลงจากการใช้งาน
- ผิวลูกกลิ้งและผิวสัมผัสของชิ้นส่วนเครื่องจักร ที่ต้องเติมเนื้อโลหะก่อนปรับแต่งกลับสู่ขนาดที่กำหนด
- พื้นผิวที่ต้องการเพิ่มความทนทาน ต่อการสึกหรอหรือการกัดกร่อน โดยเลือกวัสดุพอกตามกลไกความเสียหาย
ความเหมาะสมของแต่ละชิ้นงานขึ้นอยู่กับชนิดวัสดุ สภาพความเสียหาย และลักษณะการรับแรง จึงต้องประเมินก่อนกำหนดกระบวนการซ่อม
ควบคุมความร้อนและคุณภาพชั้นพอกอย่างไร?
การควบคุมกำลังเลเซอร์ ความเร็วในการพอก และปริมาณวัสดุเติม มีผลต่อการหลอมยึดติด ความหนาชั้นพอก และบริเวณกระทบร้อน (Heat-Affected Zone: HAZ) ซึ่งเป็นเนื้อโลหะข้างแนวพอกที่โครงสร้างอาจเปลี่ยนจากความร้อน
การกำหนดพารามิเตอร์ที่เหมาะสมช่วยจำกัดผลกระทบจากความร้อน อย่างไรก็ตาม ยังต้องพิจารณาความเสี่ยงต่อการแตกร้าวและการเสียรูป รวมถึงความจำเป็นในการอุ่นชิ้นงานหรืออบชุบตามชนิดวัสดุ
สิ่งที่ต้องกำหนดก่อนเริ่มซ่อม
- วัสดุฐานและวัสดุพอก: ตรวจสอบชนิดโลหะเดิมและเลือกวัสดุเติมที่เข้ากันได้กับชิ้นงานและสภาวะใช้งาน
- ขอบเขตความเสียหาย: ระบุตำแหน่งสึกหรอ รอยร้าว และสภาพเนื้อโลหะที่เหลือ ก่อนกำหนดพื้นที่ซ่อม
- ขนาดหลังซ่อม: กำหนดความหนาที่ต้องพอก ระยะเผื่อกลึงหรือเจียรไน และค่าความคลาดเคลื่อนของมิติ
- เกณฑ์ตรวจรับ: ระบุขนาดสำเร็จ ความหยาบผิว ความแข็ง หรือการตรวจหารอยร้าวตามข้อกำหนดของงาน
คำถามที่พบบ่อย
Laser Cladding ต่างจาก Laser Welding อย่างไร?
Laser Cladding เน้นเติมเนื้อโลหะเป็นชั้นบนผิว เพื่อคืนขนาดหรือปรับปรุงคุณสมบัติพื้นผิว ส่วน Laser Welding เน้นการเชื่อมรอยต่อหรือซ่อมแนวเชื่อมเฉพาะตำแหน่ง ทั้งสองกระบวนการใช้พลังงานเลเซอร์ แต่มีเป้าหมายและการกำหนดกระบวนการต่างกัน
หลังพอกผิวแล้วนำชิ้นงานกลับไปใช้งานได้ทันทีหรือไม่?
งานที่ต้องควบคุมขนาดหรือความหยาบผิวมักต้องกลึงหรือเจียรไนหลังพอก จากนั้นตรวจสอบตามเกณฑ์ที่ตกลงก่อนนำกลับไปใช้งาน จึงควรกำหนดขนาดสำเร็จและระยะเผื่อปรับแต่งตั้งแต่ก่อนเริ่มซ่อม
ยังไม่ทราบเกรดวัสดุ ส่งงานให้ประเมินได้หรือไม่?
ส่งภาพชิ้นงาน แบบหรือขนาดเบื้องต้น และข้อมูลการใช้งานให้ประเมินได้ หากข้อมูลวัสดุไม่เพียงพอ อาจต้องตรวจสอบชนิดวัสดุเพิ่มเติมก่อนเลือกวัสดุพอกและกำหนดเงื่อนไขการซ่อม